Connect with us

ข่าว

ดูชัดๆ หมอทดลองพิสูจน์เอง ใส่หน้ากากอนามัยวิ่ง อันตรายจริงหรือไม่

ดูชัด ๆ ! หมอแนท ลุยทดลองเอง ไขข้อข้องใจ ใส่หน้ากากอนามัยวิ่ง อันตรายจริงหรือ ไ ม่ ไม่แนะนำให้คนมีโรคประจำตัวใส่แมกส์ออกกำลังกาย เผยลทดลองอาจต่า ง กัน

จากกรณีมีการผ่อนปรน อนุญาตให้สวนสาธารณะ และสถานที่ออกกำลังกายบางส่วนกลับมาเปิด ใ ห้ประชาชนสามารถเข้าใช้พื้นที่ได้ โดยพบว่า ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มเปิดนั้น มีประชาชนที่นิยมออกกำลังกายได้กลับมาเริ่มวิ่งทันที และพบว่ามีการใส่หน้ากากอนามัยระหว่างการวิ่งหรือออกกำลังกาย ใ นที่สาธารณะด้วย

ซึ่งต่อมากระทรวงสาธารณสุข (สธ.) หรือบุคลากรทางการแพทย์หลายท่านก็แสดงความเป็นห่วง พร้อมทั้งเตือนว่าการ ใ ส่หน้ากากอนามัยระหว่างวิ่งออกกำลังกายนั้น อาจเกิดอันตรายได้ ตามที่เสนอข่ า ว ไปแล้วนั้น

ล่าสุดวันที่ 10 พ.ค. ผู้สื่อข่าวรายงานว่า พญ.นิษฐา เอื้ออารีมิตร หรือ หมอแนท แพทย์ชำนาญพิเศษด้ า น อายุรศารตร์โรคระบบทางเดินหายใจ โรงพยาบาลเอกชัย ได้โพสต์ข้อความพร้อมภาพขณะที่ พญ.นิษฐาได้ทดลองสวมหน้ากากอนามัยวิ่ง พร้อมวัดค่าต่าง ๆ ของร่างกายเพื่อพิสูจน์ข้อเท็จ จ ริง

โดยข้อความระบุว่า “ผลการทดลองใส่หน้ากากวิ่ง” ใส่หน้ากากวิ่ง แล้วเป็นยังไ งสงสัยกันมานาน ลองกับตัวเองซะเลย เพราะตอนนี้สวนเปิด คนเริ่ม ใ ส่หน้ากากไปวิ่งสวน มีอยู่ 2 แบบ คือ ใส่ตลอด และใส่เข้าสวน แล้วถอดตอนวิ่ง แล้วใคร ผิด ถูก ตอบได้มั้ย?

 

หมอแนท ทดลอง ใส่หน้ากากอนามัยวิ่ง บนลู่วิ่งเพื่อไขข้อข้องใจว่าอันตรายจริงหรือไ ม่

พญ.นิษฐา ระบุต่อว่า ต้องเข้า ใ จก่อนว่าใส่หน้ากาก เข้าที่สาธารณะ เพราะอะไร

หนึ่ง  กันเราติดเชื้อจากคนอื่น อันนี้ ถ้าถอดหน้ากากออก ก็แค่เดือดร้อนตัวเอง ใ ช่มะ เราอาจจะไม่แคร์

สอง  กันคนอื่นติดเชื้อจากเรา อันนี้ถ้าถอดหน้ากากออก จะส่งผลเสียกับส่วนรวมถูก ไ หม อย่าบอกว่าเราไม่เป็น ไม่มีอาการ เพราะตอนนี้ข้อมูลออกมาเยอะพอควรแล้วว่ามีคนมีเชื้อ แต่ไม่มีอาการ และสามารถแพร่กระจายได้อีกด้วย

ในสว นสาธารณะ มีอากง อาม่า อาอึ้มไปรำมวยจีน ไท้เก๊ก มากมาย คนเหล่านี้เปราะบางมาก ถ้าเราดันเป็น asymptomatic carrier (มีเชื้อแต่ไม่มีอาการ) แล้วเราถอดหน้ากากออก ก็อาจจะกระจายเชื้อให้อากงที่เราวิ่งผ่า น ก็ได้ ซึ่งไม่ควรทำอย่างยิ่ง โดยสรุป ถ้าไม่สามารถอยู่ห่างไกลคน เกิน 2 เมตรได้ ต้องใส่หน้ากากเสมอ เพื่อกันทั้งเราและคนอื่น

และคำถามที่สงสัยมานาน ว่าใส่หน้ากากวิ่งแล้วจะเป็นยังไง ก่อนหน้านี้มีแต่คำอธิบายตามหลักการ ว่าจะเกิดอะ ไ รขึ้นบ้าง วันนี้จะมาเล่าให้ฟัง เป็นผลการทดลองกับตัวเอง

ต้องบอกก่อนว่า ตอนนี้เป็นผญ. อายุ 38 ปี regular exercise (ตอนนี้ไม่ได้ฟิตสุดๆ เพราะบาดเจ็บ แต่ยังออกกำลังกายสม่ำเสมอ) VO2 max ตาม garmin 49 (เศร้า เพราะปลายปีที่แล้วได้ 54) ปกติตอนนี้วิ่ง pace 6.3 min/km หัวใจจะเต้นประมาณ 125-132 ครั้งต่อนาที (VO2 max คือการ ใ ช้ออกซิเจนของร่างกาย ในระดับสูงสุด เมื่อเราออกกำลังกายหนักสุดที่ไหว)

โดยสมมติตัวอย่าง real life practice คือ คิดว่าชีวิตจริง คนที่ ใ ส่หน้ากากวิ่งก็จะอารมณ์ประมาณนี้ ก็เลยลองทำดังนี้ สิ่งที่ต้องการดูคือ เกิดอะไรขึ้นกับร่างกายบ้าง ตอน ใ ส่หน้ากาก

 

บรรยากาศระหว่างการวิ่ง

การทดลองดังนี้

1.วิ่งใส่หน้ากากผ้า แบบที่ประชาชนใช้ทั่วๆไป แบบที่เป็นทรง 3D mask ลองหายใจธรรมดา อยู่ในระดับกลางๆ ใกล้เคีย ง กับ surgical mask หรือหน้ากากทางการแพทย์ธรรมดา

2. ออกกำลังกาย zone 2 โดยเอาเพซเดิมที่เคยได้ zone 2 คือ 6.3 ตอน ไ ม่ได้ใส่หน้ากากเป็นเกณฑ์ วิ่งบนสายพาน มี warm up 5 นาที แล้ววิ่ง zone 2 ต่อจนครบ 30 นาที แถมด้วยการเพิ่มเป็น zone 3 อีก 5 นาที

3. ตรวจก๊าซออกซิเจน และคาร์บอนไดออกไซด์ตั้ ง แ ต่ก่อนวิ่ง และตรวจทุก 5 นาที ก่อนวิ่ง ระหว่างวิ่ง และหลังวิ่ง (สำหรับแพทย์ ก็คือ ใส่ A-line แล้ว ดูด arterial blood gas ตรวจ ทุก 5 นาที นั่นเอง)

4. วัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในหน้ากาก เพื่อดูว่ามีการคั่งของคาร์บอนไดออกไซด์ในหน้ากาก ส่งผล ใ ห้เราหายใจเอาคาร์บอนไดออกไซด์กลับเข้าไปใหม่หรือไม่ (วัด end-tidal CO2 โดยใช้ CO2 nasal cannula)

5.ระหว่างวิ่ง จะทำการบันทึกความรู้สึกเหนื่อยอยู่ทุก 5 นาที และจะถามตัวเองตลอด ว่ารู้สึกอย่างไรบ้าง ขณะวิ่งกับหน้ากาก

6.ทำการทดลองในห้องแอร์ อุณหภูมิ 24 องศา

ผลการศึกษา

–  ทำจนจบ protocol ที่ตั้ งใจไว้

– ไม่เหนื่อยอย่างที่คิด ความรู้สึกเหนื่อย อยู่แค่ประมา ณ เหนื่อยหน่อยๆ แต่รำคาญหน้ากากเยอะอยู่

– อัตราการเต้นของหัวใจ สูงกว่าปกติ ประมาณ 5-10 ครั้งต่อนาที ใ นแต่ละช่วงเวลา

– การเพิ่มขึ้นของอัตราการเต้นของหัวใจชันกว่าไม่ใส่หน้ากากเล็กน้อ ย (คิดว่าถ้าวิ่งหนักกว่านี้ น่าจะเห็นชัดขึ้น)

– ไม่พบภาวะเลือดเป็นกรดเล ย (pH อยู่ที่ 7.44-7.45 ตลอด)

– ออกซิเจนในเลือด (PaO2) ต่ำลงเรื่อย โดยเฉพาะตอนที่เพิ่ม speed ช่วงท้ายไปเป็น zone 3 พบว่ามี mild hypoxemia หรือออกซิเจนในเลือดต่ำเล็กน้อยร่วมด้ว ย

– คาร์บอนไดออกไซด์ ไ ม่ได้คั่งอย่างที่คาดไว้ตอนแรก ปอดสามารถขับ CO2 ได้ดีมากๆ

แต่! เกิดการหายใจกลับของคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2 rebreathing) จริงๆ จะเห็นได้จาก FiCO2 ไม่เป็น 0 บางครั้งสูงถึง 8 บางครั้งลดลง ซึ่งสัมพันธ์กั บ การขยับหน้ากาก (ไม่ได้ถอด แค่ขยับบ้าง ซึ่งตอนนั้นขยับเพราะมันจะหลุด)

ซึ่ง CO2 rebreathing นี้ทำ ใ ห้เกิดภาวะออกซิเจนต่ำตอนท้ายของการออกกำลังกาย (น่ากลัวมาก เพราะไม่รู้สึกเหนื่อยผิดปกติเลย) 8.CO2 gap ไม่สูงอย่างที่ควรจะเป็น (อันนี้คนทั่วไปข้ามได้) ภาวะปกติ ค่า PaCO2 จะสูงกว่า EtcO2 เล็กน้อย (เหมือนตอนก่อนวิ่ง และตอน recovery)

แต่ขณะออกกำลังกาย EtCO2 จะสูงกว่า PaCO2 แต่นี่จะเห็นได้ว่า gap ไม่สม่ำเสมอ คิดว่าน่าจะสัมพันธ์กับ rebreathing

วัดค่าต่าง ๆ ของร่างกายระหว่างการวิ่งของหมอแนท

 

ข้อสังเกต หนึ่ง ไม่ใช่การทำ Cardiopulmonary exercise test แต่เป็นการ exercise test under mask แล้ว monitor parameters ต่างๆ เท่าที่ทำ ไ ด้

สอง ไม่สามารถวัด ventilation O2 consumption, CO2 production ได้ เพราะถ้าทำ CPET มันจะทำคู่กับหน้ากากผ้า ไ ม่ได้

การนำไปใช้

1. หน้ากากผ้า แบบ 3D เวลาใช้ออกกำลังกาย มีการคั่งของคาร์บอนไดออกไซด์ในหน้ากาก จ ริงๆ ทำให้เกิดภาวะออกซิเจนในเลือดต่ำ เมื่อออกกำลังกายถึงจุดหนึ่ง

2. อันตรายอยู่ที่ ตอนที่เกิดภาวะออกซิเจนในเลือดต่ำลง ไม่ได้รู้สึกเหนื่อยแต่อย่างใด ดังนั้น การฟังเสียงร่างกาย อาจจะไม่ไวพอ น่ากลัว ใ นคนที่มีโรคหัวใจซ่อนอยู่ อาจจะทำให้เกิดภาวะวิกฤตขึ้ น มาได้

3. ถ้าคน fit มากๆ อยากออกกำลังกาย outdoor จริงๆ ควรทำเป็น low to moderate intensity exercise และทำการใส่หน้ากาก ให้เปิดหน้ากากออกเป็นระยะ โดยแนะนำให้แวะจิบน้ำทุก 2 กิโลเมตร

ช่วงนี้เป็นช่วงสำคัญมาก เพราะตอนจิบน้ำเราจะเอาหน้ากากออก ตอนเอาหน้ากากออก จะเป็นช่วงที่ทำให้คาร์บอนไดออกไซด์ที่ค้างในหน้ากากได้ระบายออก และแนะนำให้ออกกำลังกายไม่เกิน 1 ชั่วโมง

4. ไม่แนะนำให้คนที่มีโรคประจำตัว หรือมีความเสี่ยงสูงต่อโรคปอด โรคหัวใจ ผู้สูงอายุ มาใส่หน้ากากออกกำลังกาย

5. ไม่รู้ว่าหน้ากากแบบอื่นจะให้ผลการทดลองแบบเดียวกันมั้ย

6. ขอร้องอย่าถอดหน้ากาก ตอนไปที่สาธารณะที่คุณมีโอกาสอยู่ใกล้ชิดคนอื่นเกิน 2 เมตร

7. ถ้าใครพกของไป อาจจะเอาหน้ากากไปหลายชิ้น เพราะตอนหน้ากากเปียกเหงื่อ มันหายใจยากขึ้นกว่าเดิม

“ผลที่ได้จากการทดลองนี้ อาจจะแตกต่างกันก็ได้ในแต่ละบุคคล เพราะขึ้นกับหลายปัจจัย เช่น ความฟิตของร่างกาย อุณหภูมิขณะวิ่ง (ยิ่งร้อน ยิ่งสร้างคาร์บอนไดออกไซด์เยอะ) ลักษณะของหน้ากากที่ใช้ เป็นต้น” หมอแนท ระบุทิ้งท้าย

 

"ผลการทดลองใส่หน้ากากวิ่ง" ใส่หน้ากากวิ่ง แล้วเป็นยังไง สงสัยกันมานาน ลองกับตัวเองซะเลย เพราะตอนนี้สวนเปิด…

Nittha Oer-areemitrさんの投稿 2020年5月8日金曜日

Click to comment

Leave a Reply

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *

More in ข่าว